در نگرش سیستماتیک، سازمانها دیگر جزیرههایی جدا افتاده نیستند؛ بلکه سیستمهایی باز و پویا محسوب میشوند که در تعامل دائمی با محیط اطراف خود قرار دارند. ورودیهای سازمان از محیط گرفته شده، در فرآیندهای داخلی ارزشافزوده پیدا میکنند و به صورت کالا یا خدمات به محیط بازمیگردند.
در این میان، تصویری که محیط (جامعه و ذینفعان) از سازمان دارد، تعیینکننده بقا یا زوال آن است. هرچه این تصویر مثبتتر باشد، پایداری سازمان تضمینشدهتر است. در همین راستا، استانداردهای بینالمللی با هدف مستحکم کردن روابط درون و برونسازمانی پدید آمدهاند.
استاندارد SA8000 چیست؟
استاندارد مسئولیتپذیری اجتماعی (Social Accountability 8000) که اولین بار در سال ۱۹۹۷ تدوین شد، یکی از معتبرترین استانداردهای بینالمللی برای نظارت بر اخلاق در محیط کار است. این استاندارد بر پایه بیانیههای سازمان ملل و کنوانسیونهای حقوق کودک و سازمان بینالمللی کار (ILO) بنا شده است.
هدف اصلی SA8000: ایجاد محیط کاری امن، سالم و عدالتمحور است که در آن حقوق انسانی فدای سودآوری نشود.
الزامات ۹ گانه استاندارد مقبولیت اجتماعی (SA8000)
- ممنوعیت کار کودکان: عدم استفاده از افراد زیر ۱۵ سال و حمایت از تحصیل کودکان.
- ممنوعیت کار اجباری: هیچ فردی نباید با تهدید یا تنبیه مجبور به انجام کاری شود که داوطلب آن نیست.
- بهداشت و ایمنی: ایجاد محیطی امن برای پیشگیری از حوادث شغلی و ارائه آموزشهای منظم به کارکنان.
- آزادی انجمنها: احترام به حق کارکنان برای تشکیل یا پیوستن به اتحادیهها و سندییکاهای کارگری.
- عدم تبعیض: منع هرگونه تبعیض بر اساس نژاد، جنسیت، مذهب، سن یا گرایشات سیاسی در استخدام و ارتقاء.
- انضباط انسانی: ممنوعیت تنبیه بدنی، فشارهای روانی و توهینهای کلامی.
- ساعات کاری استاندارد: رعایت سقف ۴۸ ساعت کار در هفته و حداکثر ۱۲ ساعت اضافه کار داوطلبانه.
- حقالسعی عادلانه: پرداخت دستمزدی که حداقل نیازهای معیشتی را پوشش داده و مطابق با استانداردهای قانونی باشد.
- سیستم مدیریتی: تعهد مدیریت ارشد به اجرای مداوم، بازنگری دورهای و اطلاعرسانی شفاف خطمشیهای اجتماعی.
روابط عمومی؛ بازوی اجرایی مسئولیت اجتماعی
چرا استاندارد SA8000 برای متخصصان روابط عمومی حیاتی است؟ زیرا این استاندارد مستقیماً با آرمانها و ساختارهای دانش روابط عمومی (PR) همپوشانی دارد.
- مدیریت تصویر ذهنی: روابط عمومی با انعکاس استقرار این استاندارد، شأن و منزلت سازمان را نزد افکار عمومی و ذینفعان ارتقا میدهد.
- تسهیلگر داخلی: PR میتواند به عنوان پل ارتباطی میان مدیریت و کارکنان، در شناسایی نگرانیها و اجرای اقدامات اصلاحی نقش کلیدی ایفا کند.
- تثبیت هویت سازمانی: با ایجاد عدالت اجتماعی، روابط عمومی میتواند انگیزه و تعلق خاطر کارکنان را به عنوان سفیران برند سازمان افزایش دهد.
مدل تعالی WLA: از «کار اجباری» تا «خلاقیت هوشمندانه»
در راستای اهداف مشترک روابط عمومی و استاندارد SA8000، مدلی تحت عنوان WLA تعریف میشود که سطوح تعلق کارکنان را نشان میدهد:
- سطح Work (کار فیزیکی): فرد هیچ هویت شغلی احساس نمیکند و صرفاً برای بقا کار میکند. انگیزه تغییر در این سطح صفر است.
- سطح Labor (حرفه): فرد شغل خود را پذیرفته و با آن شناخته میشود، اما همچنان نسبت به ارتقای کیفی سازمان بیتفاوت است.
- سطح Action (کنشگری): اوج تعالی سازمانی؛ جایی که فرد با شغل خود احساس هویت کامل دارد، خلاق است و برای رشد خود و سازمان تلاش میکند.
رسالت مشترک روابط عمومی و SA8000: تبدیل وضعیت نیروی انسانی از Work به Labor و در نهایت رسیدن به سطح Action است.
نتیجهگیری
استقرار استاندارد SA8000 تنها یک برچسب تبلیغاتی نیست؛ بلکه پیامی است به جهان که سازمان شما به کرامت انسانی و اخلاق پایبند است. روابط عمومیها با درک عمیق این استاندارد میتوانند فراتر از عملکردهای سنتی، به عنوان «دیدهبان اخلاق» و «معمار عدالت» در سازمان ظاهر شوند.
روابط عمومی و مقبولیت اجتماعی