آیا تا به حال به این فکر کردهاید که چگونه یک کودک فقیر، بدون تحصیلات و با تنی رنجور از بیماری، میتواند شرکتی را بنا کند که نامش در تمام خانههای جهان طنینانداز شود؟ وقتی از معجزه اقتصادی ژاپن صحبت میکنیم، نامهایی مثل «هوندا» و «موریتا» (سونی) میدرخشند، اما در این میان، یک نام جایگاهی متفاوت دارد: کونوسوکه ماتسوشیتا، بنیانگذار پاناسونیک.
در این مقاله، به بررسی سبک مدیریت خلاق مردی میپردازیم که نه با بودجههای کلان، بلکه با "قدرت برانگیختن دیگران" جهان را تغییر داد.
زندگینامه ماتسوشیتا: قطار تندروی فراز و نشیبها
زندگی ماتسوشیتا شبیه به یک افسانه است. او در سال ۱۸۹۴ در خانوادهای مرفه به دنیا آمد، اما ورشکستگی پدر، او را در ۵ سالگی به دنیای فقر پرتاب کرد.
- تراژدیهای پیدرپی: تا ۲۷ سالگی، او تمام اعضای خانوادهاش را به دلیل بیماری و فقر از دست داد.
- شروع از صفر: در سال ۱۹۱۷، تنها با ۱۰۰ ین پسانداز و در اتاقی ۱۵ متری، کار خود را با تولید یک سرپیچ ساده آغاز کرد.
او ثابت کرد که برای موفقیت پروژه، نه به دکترا نیاز است و نه به ارتباطات خاص؛ بلکه تلاش، زحمت و عرق ریختن کلید اصلی است.
رمز موفقیت پاناسونیک: مدیریت بر قلبها
ماتسوشیتا ویژگیهای مشترک کارآفرینان (خلاقیت، خطرپذیری و سختکوشی) را داشت، اما یک ویژگی او را متمایز میکرد: «ظرفیت بالا برای برانگیختن دیگران».
اصول ۱۱گانه مدیریتی ماتسوشیتا
او دههها پیش از آنکه مفاهیم نوین مدیریت در غرب مطرح شود، این اصول را در سازمانش پیاده کرد:
- خرد گروهی: تکیه بر ذهن جمعی به جای تصمیمات فردی.
- خانوادهمحوری: رفتار با کارکنان به مثابه اعضای یک خانواده.
- کاهش هزینه و افزایش کیفیت: تولید محصول برتر با قیمتی کمتر از بازار.
- سرعت در عمل: واکنش سریع به نیازهای بازار.
- تفکر کلان: نگاه به بیزنس فراتر از وظایف محدود اداری.
نکته کلیدی: از نظر ماتسوشیتا، سرمایه اصلی یک سازمان نه پول است و نه ماشینآلات، بلکه «انسانها» هستند.
۷ فرمان اخلاقی برای موفقیت پایدار
ماتسوشیتا معتقد بود تجارت جدا از اخلاق نیست. او هفت اصل اعتقادی داشت که هنوز هم در شرکت پاناسونیک تدریس میشود:
- خدمت به مردم: هدف نهایی، شادی و راحتی مردم جهان است.
- انصاف و امانت: دوری از پیشداوری در معاملات.
- کار گروهی: اتحاد ارادهها در فضای اعتماد متقابل.
- کوشش خستگیناپذیر: تلاش دائم برای بهبود (کایزن).
- تواضع و احترام: حفظ نظم اجتماعی و حقوق دیگران.
- همسازی با طبیعت: انطباق با تحولات و قوانین هستی.
- حقشناسی: سپاسگزاری در برابر نعمتها.
دیدگاه فلسفی: انسان، موجودی برتر
ماتسوشیتا به قدرت انتخاب و یادگیری انسان ایمان داشت. او معتقد بود:
- انسان ذاتاً خوب و مسئول است.
- ظرفیت بشر برای رشد مادی و معنوی نامحدود است.
- برای حل دشوارترین مسائل، بیش از هر چیز به «شوق یادگیری» نیاز داریم.
میراثی که هرگز نمیمیرد
وقتی در سال ۱۹۸۹ ماتسوشیتا درگذشت، رئیسجمهور آمریکا او را «الهامبخش مردم جهان» نامید. او نه تنها ثروتی عظیم (که بخش بزرگی از آن را صرف امور خیریه و صلح کرد) بر جای گذاشت، بلکه با تأسیس «دانشگاه مدیریت و حکومت ماتسوشیتا»، راه را برای تربیت مدیران آینده هموار کرد.
نتیجهگیری برای مدیران امروز
داستان پاناسونیک به ما میآموزد که مدیریت خلاق یعنی ترکیبِ «نظم ژاپنی» با «احترام انسانی». اگر میخواهید پروژهای موفق داشته باشید، ابتدا روی ظرفیتهای انسانی تیم خود سرمایهگذاری کنید.
آیا شما هم معتقدید که نیروی انسانی مهمترین سرمایه شرکت است؟ به نظر شما کدامیک از اصول ماتسوشیتا در کسبوکارهای امروزی ایران جای خالی بیشتری دارد؟ نظرات خود را با ما به اشتراک بگذارید.
