بسیاری از صاحبان کسب و کار تصور میکنند بازاریابی یعنی همان «تبلیغات» یا «فروش». اما واقعیت این است که بازاریابی، نبض تپنده مدیریت یک مجموعه است. بازاریابی یعنی همسو کردن تمام اهداف شرکت با آرزوهای مشتری و نیازهای واقعی بازار.
در این مقاله، نقشه راه تبدیل شدن به یک برند ماندگار را با هم مرور میکنیم.
۱. بازاریابی چیست؟ (ابزاری برای مدیریت)
بازاریابی فقط داشتن یک بروشور شیک یا وبسایت پرزرقوبرق نیست. بازاریابی یک مفهوم ارتباطی همگرا است؛ یعنی استراتژی هوشمندانهای که اهداف، محصولات، نگرشها و کنشهای شما را در یک جهت (رضایت مشتری) بسیج میکند.
نکته کلیدی: در بازار امروز، «مشهور بودن» کافی نیست. شرایط مدام در حال تغییر است و شما باید با حضور مستمر و نوآوری، جایگاه خود را حفظ کنید.
۲. چگونه اهداف هوشمندانه تعیین کنیم؟
برای اینکه بدانید کجا هستید و به کجا میروید، باید به ۳ پرسش اساسی پاسخ دهید:
- چقدر میخواهید بهدست آورید؟ (چشمانداز استراتژیک و تعهد مدیریتی)
- چقدر باید بهدست آورید؟ (برآورد دقیق فروش، حاشیه سود و قیمتگذاری)
- چقدر میتوان بهدست آورد؟ (واقعیت پتانسیل شرکت و ظرفیت بازار)
فراموش نکنید: اهدافی که روشن، قابل اندازهگیری، واقعگرایانه و زماندار نباشند، هرگز محقق نخواهند شد.
۳. تحلیل وضعیت: از موجود تا مطلوب
برای موفقیت، باید مثل یک دیدهبان تیزبین عمل کنید. دو مفهوم اصلی در این بخش وجود دارد:
الف) بررسی وضع موجود (The Status Quo)
- ما در چه بازاری هستیم؟
- رقبای اصلی ما چه کسانی هستند و چه استراتژیای دارند؟
- چشمانداز سیاسی و اجتماعی بازار چگونه است؟
ب) ترسیم شرایط هدف (Target Situation)
فلسفه وجودی شرکت شما چیست؟ چه ارزشهای مشترکی دارید؟ مزیت رقابتی شما که مشتری را ترغیب میکند به جای رقیب، از شما خرید کند چیست؟
۴. جعبهابزار چهارگانه بازاریابی (Marketing Mix)
برای رسیدن به اهداف، باید از ۴ ابزار اصلی استفاده کنید:
- سیاست محصول: تولید محصولی که سودآور باشد و نیازی را رفع کند.
- سیاست توزیع: رساندن محصول به دست مشتری در سریعترین زمان.
- سیاست ارتباطی: آگاهسازی بازار از خدمات و محصولات.
- قیمتگذاری: ارائه قیمتهای منطقی که مشتری را به خرید ترغیب کند.
۵. مشتری با پای خودش نمیآید! (راههای جذب مشتری)
منتظر نمانید مشتری شما را پیدا کند؛ شما باید به سراغ او بروید:
- پایگاه داده بسازید: از طریق اینترنت و شبکههای اجتماعی، اطلاعات تماس مشتریان بالقوه را جمعآوری کنید.
- حضور در نمایشگاهها: بهترین فرصت برای ارائه بروشور و تعامل چهرهبهچهره.
- تبلیغات هدفمند: به جای تبلیغات عمومی، در نشریات و سایتهای تخصصی حوزه خودتان دیده شوید.
- خرید بانک اطلاعاتی: استفاده از اطلاعات اتاقهای بازرگانی برای شناسایی شرکتهای مرتبط.
۶. ایجاد تمایز؛ رمز بقا در جنگ قیمتها
چرا مشتری باید از شما خرید کند؟ اگر تمایزی نداشته باشید، وارد جنگ قیمت میشوید. برای پیروزی، این موارد را تقویت کنید:
- سرویسدهی منعطف و سریع.
- کیفیت برتر خدمات پس از فروش.
- عمق بخشیدن به حضور رسانهای.
۷. هویت بصری (CD)؛ شناسنامه شرکت شما
ارتباطات، فقط تبلیغات نیست. از تابلوی روی ساختمان و سربرگ نامهها تا وبسایت و لحن پاسخگویی تلفنی، همگی «تصویر برند» شما را میسازند. برای داشتن یک طراحی شرکتی (Corporate Design) حرفهای:
- اهداف ارتباطی را تعریف کنید: میخواهید برندی مدرن و پیشرو باشید یا سنتی و خانوادگی؟
- هماهنگی ایجاد کنید: لوگو، رنگ سازمانی و کارت ویزیت شما باید یک پیام واحد را منتقل کنند.
سخن پایانی: سود درازمدت یا کوتاه مدت؟
در برخورد با مشتریان جدید، به دنبال سودهای لحظهای نباشید. ارائه صورتحسابهای منطقی و ایجاد تجربه خوب، مشتری را به «مشتری دائمی» تبدیل میکند؛ و این یعنی تضمین درآمد همیشگی شرکت شما.
